Mikroskopskim ispitivanjem ekspresije PD-L1 biomarkera u ćelijama karcinoma i imunim ćelijama ljekari mogu dobiti veoma korisne informacije o tome kako će pacijent reagovati na terapije koje koriste imuni sistem u borbi protiv karcinoma.

 

„Nedavni napredak u imunoterapiji u potpunosti mijenja pravila tretmana onkoloških pacijenata, a tek smo na početku“, objašnjava dr Esli Denis, vicepredsjednica medicinskog odjeljenja u Roche Tkivnoj dijagnostici i specijalista interne medicine i onkologije sa preko deset godina kliničkog iskustva.

Novi dijagnostički testovi razvijaju se sa ciljem da prate novi talas onkoloških ljekova koji stimulišu imuni sistem da napada i uništava ćelije karcinoma.

 

Zašto je PD-L1 koristan dijagnostički biomarker?

Imuni sistem organizma koristi čitavu vojsku različitih bijelih krvnih ćelija u borbi ne samo protiv bakterija, virusa i gljivica već i protiv ćelija karcinoma. Nakon napada, organizam deaktivira T ćelije – moćne efektore imunog sistema – uz pomoć proteina koji se zove PD-L1.

Ova deaktivacija ima zaštitnu ulogu. Bez nje, imuni sistem bi mogao početi uništavati zdrava tkiva i ćelije. Ipak, neke ćelije karcinoma mogu koristiti upravo PD-L1 protein da izbjegnu i ugase odgovor imunog sistema – da se zakamufliraju „plaštom nevidljivosti“.1

Imunoterapija djeluje tako što blokira „signal za isključivanje“ koji emituje PD-L1, što omogućava imunom sistemu da nastavi s prepoznavanjem i uništavanjem malignih ćelija.

 

Otkrivanje PD-L1 proteina u ćelijama

Dijagnostički testovi mogu detektovati ekspresiju PD-L1 u uzorcima tumorskog tkiva, što pomaže ljekarima da što efikasnije koriste imunoterapiju. Laboratorije se služe posebnom tehnikom – imunohistohemijom – koja detektuje i vizuelno prikazuje specifične proteine, što pomaže ne samo u dijagnostikovanju karcinoma već i u detektovanju povećane ekspresije određenih proteina. Ova tehnologija može pokazati da li kod određenog onkološkog pacijenta postoji povećana ekspresija PD-L1 proteina na ćelijama karcinoma, imunim ćelijama koje ga okružuju ili čak na obje vrste ćelija.2

Da bi detektovali PD-L1 biomarkere, uzorci tkiva (tkiva karcinoma i okolnog tkiva) prikupljaju se putem biopsije ili tokom hirurških procedura. Dobijeni uzorci se šalju na patohistološku dijagnostiku, gdje se režu na veoma tanke blokove, koji se potom stavljaju na staklene pločice. Antitijela koja se vežu na PD-L1 aplikuju se na uzorak i prisustvo PD-L1 se, na dijagnostičkim sistemima, prikazuje kao smeđe obojenje. „Procentualno određivanje broja ćelija karcinoma i imunih ćelija koje imaju PD-L1 ekspresiju, kao i distribucija PD-L1 proteina u uzorku tkiva može pomoći ljekarima da predvide potencijalnu efikasnost imunoterapije“, objašnjava dr Ehab El Gabri, načelnik odjeljenja za patologiju pri Roche dijagnostici. Ovakvi rezultati omogućavaju ljekarima da donose kvalitetne odluke za svoje pacijente.

„Kao onkolog, znam koliko je važno za pacijente da započnu sa adekvatnim tretmanom što je prije moguće“, kaže Esli.

 

Evolucija dijagnostičkih testova se nastavlja

Promjena fokusa u onkologiji dovela је do razvijanja dva potpuno nova testa, koji evaluiraju ekspresiju PD-L1 proteina u ćelijama karcinoma i imunim ćelijama. Regulatorne agencije, u određenim državama, već su odobrile ove testove za specifične vrste karcinoma mokraćne bešike i pluća, a Roche ispituje upotrebu tih testova kod više od 20 različitih onkoloških indikacija.

Inovativne tehnologije i testovi pomažu onkolozima da bolje shvate ulogu imunog sistema u borbi protiv karcinoma. Među njima su i testovi koji omogućavaju simultanu detekciju više različitih biomarkera na istom mikroskopskom preparatu. Koristeći multipleksing tehnologiju, ovi testovi mogu pokazati interakciju organizma i karcinoma na ćelijskom nivou.

„Cilj je da se što lakše i pouzdanije detektuje više biomarkera na jednom preparatu. Na ovaj način će se omogućiti bolje shvatanje mikrookruženja karcinoma i olakšati detekcija onih biomarkera koji su zaista ključni za imuni odgovor na ćelije karcinoma“, tvrdi Lidija Pestic-Dragovich, viša direktorica Roche Pharma Alliance & Pharma Services.

 

Lidija dodaje: „Kada iskombinujemo multipleks tehnologiju sa sofisticiranim softverskim algoritmima, dobićemo bolji uvid u biologiju karcinoma. Upravo taj uvid će pomoći ljekarima u odabiru najboljeg mogućeg tretmana za svakog pacijenta ponaosob. Iz ovog razloga, multipleks tehnologije su veoma važne za budućnost onkološke dijagnostike“.

Ovo znači da će pacijenti i ljekari imati novo moćno oružje u borbi protiv karcinoma, kako u laboratorijama tako i u organizmima pacijenata.3 Sa novim otkrićima u polju dijagnostike, otvara se novo poglavlje u imunoterapiji karcinoma.

 

References

1. Chen DS, et al. Clin Cancer Res. 2012. 18:6580-6587

2. Rosenberg JE, Hoffman-Censits J, Powles T, et al. Atezolizumab in patients with locally advanced and metastatic urothelial carcinoma who have progressed following treatment with platinum-based chemotherapy: a single-arm, multicentre, phase 2 trial. Lancet 2016; 387:1909-1920.

3. Herbst RS, et al. Nature. 2014. 515:563-567